摧破金刚陀罗尼释(Toh 2678)

出处与说明

德格《丹珠尔》thu 函,Toh 2678,156b.7–161b.5。

原文 ↗

藏文据固定版本 Esukhia 德格数字转录。AI 辅助中译及分段对读。

咒文的拉丁转写据本段藏字校读,中文为音译。

据本段德格藏字音写转读。

༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བཛྲ་བི་དཱ་ར་ཎ་ནཱ་མ་དྷཱ་ར་ཎི་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཀྱི་བཤད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

印度语题为《Vajravidāraṇa-nāma-dhāraṇī-ṭīkā》。藏语题名为《名为摧破金刚的陀罗尼释》。顶礼童子文殊!

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཇིག་རྟེན་མགོན། དུག་གསུམ་ནད་སེལ་སྨན་གྱི་མཆོག །འཕགས་པའི་ཚོགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །དེ་ཡི་གཞུང་འགྲེལ་བྱ་བར་འདོད། །

遍知者,世间的怙主;能除三毒之病的最胜药;以及诸圣众:我顶礼已,愿为此书作释。

དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདི་འཆད་པར་འདོད་པས། བསྡུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མདོ་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་མདོ་ལ་བཞི་སྟེ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་དངོས་གཞི་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །

欲解说这部经,应知其要义有二,即圆满的缘起与经文的解说。经文又说明四事:能生功德之因的殊胜三摩地,功德自性的正体,功德所带来的利益之果,以及能息灭苦的成就法。

དེ་ལ་གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ལྔས་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེའི་དོན་དང་། སྡུད་པ་པོ་དང་། དུས་དང་། སྟོན་པ་དང་། གནས་དང་ལྔ་སྟེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དང་། དུས་གཅིག་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། རྡོ་རྗེ་ལ་བཞུགས་ཏེ་རྣམས་{གོ་རིམས་,གོ་རིམ་}བཞིན་ནོ། །

圆满的缘起,从「如是我闻,一时」到「世尊住于金刚」已作说明。此又从五方面显示:经义、结集者、时间、导师与处所,依次配于「如是」「我闻」「一时」「世尊」「住于金刚」。

དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མིང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་གཟུངས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྫས་དཔེར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་གྱི་རྟོག་པ་དག་གི་བར་མི་ཆོད་དེ། འདི་ལྟར་འོག་ནས་མི་ཆོད་པ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བདུན་གྱིས་བསྟན་པར་མངོན་ནོ། །རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་བྱས་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེས་བཅད་པར་བྱ་བ་གང་དག་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་གཞན་དག་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་འདུལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འོག་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་ཏོ། །

若问此经的意义如何,答:由特殊的名称显示,所以称为「摧破金刚陀罗尼」。「金刚」举外在的有为物质作比喻;智慧本身的体性,他者的分别不能截断。可见下文从「不可断」到「于一切处不败」的七项都在显示此义。「摧破」如同那有为物质能切断其他种类的宝物,意谓调伏具有所取、能取的众生。下文从「令一切众生惊怖」到「守护一切众生」显示此义。

གཞན་དག་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྡོ་རྗེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྩེ་གཅིག་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། །འཇོམས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་ཕྱི་ནང་གི་བགེགས་ལྡང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་དག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་དང་མི་གཏོང་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་གང་ཞིག་ལ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ། {གོ་རིམས་,གོ་རིམ་}བཞིན་ནོ། །

又有人说:「金刚」是一心安住于透彻通达诸法真实、如金刚般无碍的智慧中;「摧破」是要调伏业的随眠,有坏聚见者由这种随眠生起内外障碍。「陀罗尼」就是执持而不舍。再问以何者、对何者而作,则依次配「金刚」「摧破」二语。

ད་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པས་གུས་པ་སྐྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དག་སྤངས་ཤིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བྱས་ཤིང་། དེ་དག་ཕྱིས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །གང་དག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མི་ཞུམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དག་ན་རེ། དོན་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྐྲག་པའི་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་རིགས་སུ་མ་བཅད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

现在,正结集者发起恭敬,说「顶礼一切佛及菩萨」。断除烦恼的系缚,圆满一切智智,称为「佛」;穷尽烦恼,令它们日后不再生起,故称「菩提」;对于所应证知之义毫不退怯,故称「萨埵」[勇士]。又有人说,勇于为所应利益的众生谋利,无所畏惧,称为萨埵。「一切」意为不限定种类。

ད་ནི་གླེང་གཞི་བསྟན་ཏེ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུངས་འདི་རྫོགས་པའི་བར་གྱི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིག་དེ་དག་བརྒྱུད་པ་ལྟ་བུའི་མ་ཡིན་པས་བདག་གིས་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཉིད་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ལྟ་བུ་ན་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ན་བཞུགས་པའི་དུས་དེ་ན་ཐོས་པས་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱའོ། །

现在显示缘起,经说「如是我闻,一时」。「如是」指从此处直至这部陀罗尼终了的言说。这些话并非辗转听来,故说「我」;自己并非导师,故说「闻」。所闻是在住于金刚之时,并非住在广严城、王舍城等地之时,故说「一时」。

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་བཅོམ་ཞིང་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དྲུག་དང་ལྡན་པས་བཞི་བཅོམ་མོ་ཟེར་རོ། །རྡོ་རྗེ་ལ་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མདོ་སྡེ་བཤད་པའི་དུས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་གདན་ལ་བཞུགས་ཀྱི། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གིས་བཞུགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གདན་ཡང་མི་མངའ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གཙོར་མཛད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །

「世尊」意为摧破四者,具足六者。有人说,是因具足六者而摧破四者。「住于金刚」是说,讲说经时,外在是住于座上,内在是住于正定。有人说,这并不排除外在的座位,而是说以金刚般的智慧为主。

འདི་ན་མར་སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བཞིས་བསྟན་པའི་དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལུས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི། གང་གི་མཐུས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། གང་གིས་བརླབ་པ་དང་། གང་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། བཞིར་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །

从此以下为第二总义。其中分四,第一项又有二,即加持与入定。「随后,金刚手以佛之力,加持全身为金刚,入金刚三摩地」显示这两项。加持一节,以谁之力加持、由谁加持、加持成何等,顺次配释四项。

བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་དངོས་གཞི་དང་། ཡུལ་དང་། ཡུལ་ཅན་གསུམ་དང་། དཔེ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། འབྱུང་འཇུག་མེད་པ་གསུམ་རིམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འདི་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དུས་གསུམ་གྱི་གསང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཀྱང་བཤད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་མངའ་བརྙེས་པས་ལག་ན་ཡང་རྡོ་རྗེ་བསྣམས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་མ་ཡིན་གྱི། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པར་བསགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །

加持已而入何定?正体、境、有境三者,与譬喻、无分别、无出入三者依次相配。此经甚深,连金刚手这样自在掌握三世秘密的尊者也无法自行宣说,故说「以佛之力」。由于自在掌握智慧,手中也执金刚。此身并非由诸大种为因所生,而是以无量积集的福德与智慧资粮为因,成就智慧身,故说「加持全身为金刚」。此处「全身」是说内外事物无余加持为智慧身。一心安住于证悟法性真实、如金刚般无碍的智慧中,故说「入金刚三摩地」。

ད་ནི་སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལ་བཞིས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་དངོས་གཞིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་འབྱུང་བ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་གཞི་དང་། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་གཞིའོ། །དེ་ནས་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་རབ་ཏུ་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །མི་ཆོད་པ་བྱ་བ་ནས་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རབ་ཏུ་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དོན་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཨ་མྲྀ་ཏེ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དོན་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། །

现在说第二总义四分中,此经功德自性的正体。此又有三:诸功德由加持生起,陀罗尼殊胜德相的功德自性正体,陀罗尼曼荼罗诸尊的功德自性正体。从「随后,金刚手以佛之力」到「以金刚心而宣说」显示第一义;从「不可断」到「金刚手宣说」显示第二义;从「〔梵文 namo ratnatrayāya · 藏文 ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ · 中文 纳莫 拉特纳特拉雅雅〕」到「〔梵文 amṛte hūṃ phaṭ · 藏文 ཨ་མྲྀ་ཏེ་ཧཱུཾ་ཕཊ · 中文 阿姆里德 吽 帕特〕」显示第三义。

དེ་ནས་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ལས་བྱུང་བ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་སྨྲས་པ་དང་། གང་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དང་། གང་ལས་བྱུང་བ་སྨྲས་པ་རྣམས་དང་། གང་སྨྲས་པ་དང་། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྣམས་{གོ་རིམས་,གོ་རིམ་}བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་བྱ་བ་དང་། སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་སྦྱར་རོ། །

「随后,金刚手以佛之力、佛之加持与一切菩萨之加持,[说]从金刚忿怒尊生起的金刚心。」谁说、承谁的加持而说、所说从何而生、所说为何,依次是金刚手、佛与菩萨的加持、从金刚忿怒尊而生、金刚心。「金刚手」与下文「宣说」须连读。

དྲིས་པ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་གང་སྨྲས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ལས་བྱུང་བ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ནི་མི་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡེ་ཤེས་དེ་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཆོད་པའོ། །རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་ཤིགས་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཆོད་པ་མི་ཤིགས་པའོ། །ཟེར་རོ། །

问:金刚手宣说了什么?答:他宣说从金刚忿怒尊生起的金刚心。世尊之心就是智慧的金刚忿怒尊。为什么?因为没有对事物的分别。从中所生的金刚心,就是「不可断」等,金刚手宣说的正是这些。那智慧是心髓,故不可断;是根本,故不坏。又有人说,那智慧中没有分别所立之物,所以不可断、不可坏。

ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པའོ། །འདུས་བྱས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲ་བའོ། །རྟོག་པའི་རླུང་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཕམ་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །

由于不颠倒、真实,故谓「谛实」。不从有为法生,故谓「坚固」。没有分别之风,故谓「安稳」。是遍知一切的智慧,故谓「于一切处无碍」。具四无畏,故谓「于一切处不败」。「金刚」的确定含义已说明。

གང་དག་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོས་ན་གཟུང་འཛིན་ལ་ཆགས་པའི་དབང་དང་། གོམས་པའི་མཐུ་བརྟས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་གང་དག་གིས་བདག་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་རྣམས་ཕྱིར་ནུར་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དེས་བྲམ་ཟེ་དང་དྲང་སྲོང་དག་གི་རིག་སྔགས་དང་། དམོད་མོ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ། རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་གནོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་བདག་གིས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །

执事物实有者听到这种智慧时,凡因执著能取、所取而使习气势力增长的众生,都感惊怖,故说「令一切众生惊怖」。仗此智慧的加持,各类有情对我生起的加害之心退去,故说「能镇伏一切众生」。这种金刚般的智慧能截断婆罗门及仙人的明咒与诅咒,故说「断一切明咒、压伏一切明咒」。当我亲证此智时,自心中的恶趣之因不复存在,故说「摧一切业」。

དྲིས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། རང་གི་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་བཤད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཡང་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་མེད་པར་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་ལས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེས་མི་མ་ཡིན་པའི་གདོན་དང་། འབྱུང་པོ་རྣམས་མི་གནས་ཤིང་མེད་པར་བྱ་བ་དང་། བརླག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདོན་ཐམས་ཅད་རླག་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཟིན་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་དེས་ནི་དེ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པས། གདོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །

问:菩萨处处行利益事,何以只说令自己的恶趣之因消失?答:藉金刚般智慧的加持,也能令他人的恶趣之因不复存在,所以也摧破他人的一切业。这种智慧使非人的附魅与鬼类无所住、消失而毁坏,故说「毁坏一切附魅」。无论谁为哪一附魅所执,都藉此智慧得脱,所以说「令从一切附魅解脱」。

གང་གི་དོན་དུ་གང་ཞིག་དགུག་ན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་འགུགས་པར་བྱེད་པའོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཅི་བྱ་བ་དག་ནི་གཞི་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིག་སྔགས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །སྔར་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྔར་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་ན་དོན་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པས། མ་གྲུབ་པ་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ། གྲུབ་པ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་ནི། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་བགེགས་བསལ་བས་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དང་བདག་ལ་སྐྱབས་སུ་གསོལ་བ་དག་སྲུང་ཞེས་ཟེར་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་རིགས་སུ་ཆད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་གཟུངས་མདོ་སྡེ་འདིའི་མཚན་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །

为某种目的召请某一对象,所作在于使之如金刚智,故说「召一切部多」。无论所作何种明咒事业,其基础都是这金刚般的智慧,所以说「使一切明咒事业得以进行」。往昔未成的现在使之成就,往昔已成的,令其功果现在、未来皆不空耗,所以说「未成者使成,已成者使不唐捐」。因能充分施予两类所愿,所以说「普施一切所愿」。此智慧的加持除去内外障碍,连暂时的逆缘也消除,所以说「守护一切众生」。有人说只守护具大乘种姓和向自己祈求皈依者;如此就把「一切」限定在一定种类,成了过失。以上已解说「摧破」的意义,故这部陀罗尼经以「摧破金刚」著称。

ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དེས་དོན་མཛད་པའི་སྒོ་ནི་མང་མོད་ཀྱང་ལས་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་དོན་མཛད་དེ། ཞི་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། དྲག་པོ་དང་། དབང་དང་བཞིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དང་། ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རེངས་པར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྨུགས་པར་བྱེད་པ་བཞི་{གོ་རིམས་,གོ་རིམ་}བཞིན་ནོ། །

金刚般的智慧利益众生的门径虽多,这里由四种事业门作利益,即息、增、猛、摄。三种烦恼、寿命与受用、作害者、四无畏,依次配于息灭、增长、使一切众生僵住、使一切众生昏沉。

དྲིས་པ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྟག་པར་སྨྲ་བར་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འདོད་ཀྱི། ཆོས་འདི་ལམ་བྱེད་པ་ཞེས་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི། བདག་རྟག་པས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་བྱེད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྨུགས་པར་བྱེད་པའི་བར་དག་གསང་སྔགས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

问:外道六十四种等常论承认有造作者,在此法中也说有作者,岂合理吗?答:常论者主张有常我,是自在天等作。在这里经说「能作的密咒有大威力」,意谓从「使一切众生惊怖」到「使昏沉」,皆由密咒作。

དྲིས་པ་མི་ཆོད་པ་ནས་རྨུགས་པར་བྱེད་པའི་བར་ལ། གོང་དུ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་སྨྲས་ཞེས་འབྱུང་ལ། འདིར་ནི་རྨུགས་པར་བྱེད་པའི་གསང་སྔགས་མཐུ་ཞེས་སྨྲས་པས། གོང་མ་དག་འོག་གི་གསང་སྔགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྐད་འབྱུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཞེས་གོང་དུ་སླད་འདྲེན་པ་ནི། མི་ཆོད་པ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཕམ་པའི་བར་ཡིན་ལ། །དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ནས། རྨུགས་པར་བྱེད་པའི་བར་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་དུ་རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ལས་བྱུང་བ། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་ཞེས་འབྱུང་བས། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་བོ་ནི་འོག་གི་གསང་སྔགས་རྣམས་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །

问:从「不可断」到「使昏沉」,上文说是以金刚心宣说,此处又说「使昏沉的密咒之力」。为什么说前面诸项由后面的密咒作并加持?答:上文先举「金刚心」,指「不可断」到「于一切处不败」。藉这些而利益众生的方便,即从「使一切众生惊怖」到「使昏沉」,则由密咒之力成办。另有人说,经有「从金刚忿怒尊而生,以金刚心」之语,故以「金刚忿怒尊」指下文诸密咒。

ད་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་དངོས་གཞི་ལ་བབས་ཏེ། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གསང་སྔགས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་གསང་སྔགས་དང་། བརྟན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གསང་སྔགས་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་གསང་སྔགས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སོ་སོའི་རྩ་སྔགས་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །

以下说陀罗尼曼荼罗诸尊功德自性的正体。此中分别显示加持为金刚心的密咒、生起陀罗尼曼荼罗诸尊的密咒、加持令坚固的密咒、灌顶密咒、陀罗尼曼荼罗一一尊各自的根本咒。

དེ་ལ་ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །ན་མ་ཤྩཎྜ་བཛྲ་པཱ་ཎ་ཡེ། མ་ཧཱ་ཡཀྵ་སེ་ན་པ་ཏ་ཡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྡེ་དཔོན་ཆེན་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཏདྱ་ཐཱ། ཨོཾ་ཏྲ་ཊ་ཏྲ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སུ་བཛྲཱ་ཡ་སྭཱཧཱ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་གསང་སྔགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཏྲ་ཊ་ཏྲ་ཊ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སཾ་གྷ་ཊ་སཾ་གྷ་ཊ་ཡའི་བར་གྱིས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་ནས་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡིན་ནོ། །སརྦ་བིདྱཱ་བཛྲ་བཛྲ་ནས་སུ་བཛྲ་སྭཱཧཱའི་བར་གྱིས་ནི་མི་ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཕམ་པའི་བར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །

〔梵文 namo ratnatrayāya · 藏文 ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ · 中文 纳莫 拉特纳特拉雅雅〕意为「顶礼三宝」。其后〔梵文 namaś caṇḍa vajrapāṇaye | mahā yakṣa senapataye · 藏文 ན་མ་ཤྩཎྜ་བཛྲ་པཱ་ཎ་ཡེ། མ་ཧཱ་ཡཀྵ་སེ་ན་པ་ཏ་ཡེ་ · 中文 纳玛希 加恩达 瓦吉拉巴纳耶 玛哈 雅克沙 塞纳巴达耶〕意为「顶礼夜叉大军主金刚手」。从〔梵文 tadyathā · 藏文 ཏདྱ་ཐཱ · 中文 达德雅塔〕及〔梵文 oṃ traṭa traṭa · 藏文 ཨོཾ་ཏྲ་ཊ་ཏྲ་ཊ · 中文 嗡 特拉达 特拉达〕字起,至上引第一段末的〔梵文 su vajrāya svāhā · 藏文 སུ་བཛྲཱ་ཡ་སྭཱཧཱ · 中文 苏 瓦吉拉雅 斯瓦哈〕,是加持为金刚心的密咒。其中,从〔梵文 traṭa traṭa · 藏文 ཏྲ་ཊ་ཏྲ་ཊ · 中文 特拉达 特拉达〕 到 〔梵文 saṃghaṭa · 藏文 སཾ་གྷ་ཊ · 中文 萨姆嘎达〕、〔梵文 saṃghaṭaya · 藏文 སཾ་གྷ་ཊ་ཡ · 中文 萨姆嘎达雅〕,是对「使一切众生惊怖」至「使愚蒙」诸项作加持;从 〔梵文 sarva vidyā vajra vajra · 藏文 སརྦ་བིདྱཱ་བཛྲ་བཛྲ · 中文 萨尔瓦 维德雅 瓦吉拉 瓦吉拉〕 至 〔梵文 su vajra svāhā · 藏文 སུ་བཛྲ་སྭཱཧཱ · 中文 苏 瓦吉拉 斯瓦哈〕,则显示对「不可断」至「于一切处不败」诸项作加持。

ཧེ་ཕུལླུ། ནི་རུ་ཕུལླུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། པྲ་ཧ་ར་པྲ་ཧ་ར་བཛྲ་པྲ་བྷཉྫ་ནཱ་ཡ་སྭཱཧཱའི་བར་དུ་ནི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་བསྐྱེད་པའི་གསང་སྔགས་བསྟན་ཏོ། །ཁྲོ་བོ་ཧཱུཾ་ཀཱ་ར་དང་། ཨཱརྱ་ཨཱ་ཙ་ལ་དང་། ཡ་མཱནྟ་ཀ་དང་། ནཱི་ལ་དཎྜ་དང་། ཧ་ཡཱ་གྲཱི་བ་དང་། ཊཀྐི་རཱ་ཛ་དང་། ཨ་མོ་གྷ་པཱ་ཤ་དང་། མ་ཧཱ་བ་ལ་རྣམས། ཏྲཱ་ས་ཡ་(ཧྲཱ་,ཏྲཱ་)ས་ཡ། བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་སྭཱཧཱ། ཡན་ཆད་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །

从「〔梵文 he phullu · 藏文 ཧེ་ཕུལླུ · 中文 黑 普勒卢〕、〔梵文 niru phullu · 藏文 ནི་རུ་ཕུལླུ · 中文 尼鲁 普勒卢〕」至〔梵文 prahara prahara vajra prabhañjanāya svāhā · 藏文 པྲ་ཧ་ར་པྲ་ཧ་ར་བཛྲ་པྲ་བྷཉྫ་ནཱ་ཡ་སྭཱཧཱ · 中文 普拉哈拉 普拉哈拉 瓦吉拉 普拉巴尼扎纳雅 斯瓦哈〕,是生起诸忿怒尊身,显示生起陀罗尼曼荼罗诸尊的密咒。忿怒吽迦罗、圣不动、阎曼德迦、青杖、马头、吒枳王、不空罥索、大力诸尊,依次配以上列 〔梵文 trāsaya · 藏文 ཏྲཱ་ས་ཡ · 中文 特拉萨雅〕 等直到 〔梵文 vajra kīli kīlaya svāhā · 藏文 བཛྲ་ཀཱི་ལི་ཀཱི་ལ་ཡ་སྭཱཧཱ · 中文 瓦吉拉 基利 基拉雅 斯瓦哈〕 的咒句。

ཧ་ར་ཧ་ར་བཛྲ་དྷཱ་ར་ཡ་སྭཱཧཱ། ཞེས་པ་ནི་སྒོ་མ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་སོ། །པྲ་ཧ་ར་པྲ་ཧ་ར། བཛྲ་པྲབྷཉྫ་ན་སྭཱཧཱ་ནི། ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀུཎྜ་ལི་བསྐྱེད་པའི་སྔགས་སོ། །མ་ཏིསྠི་ར་ཞེས་པ་ནས། ཨ་མུ་ཀཾ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ། བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་བརྟན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་གསང་སྔགས་ཏེ། གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པར་བྱ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ལ་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་བྱ་བའོ། །

「〔梵文 hara hara vajra dhāraya svāhā · 藏文 ཧ་ར་ཧ་ར་བཛྲ་དྷཱ་ར་ཡ་སྭཱཧཱ · 中文 哈拉 哈拉 瓦吉拉 达拉雅 斯瓦哈〕」是生起诸守门女尊的咒。〔梵文 prahara prahara | vajra prabhañjana svāhā · 藏文 པྲ་ཧ་ར་པྲ་ཧ་ར། བཛྲ་པྲབྷཉྫ་ན་སྭཱཧཱ · 中文 普拉哈拉 普拉哈拉 瓦吉拉 普拉巴尼扎纳 斯瓦哈〕,是生起甘露军荼利的咒。从 〔梵文 mati sthira · 藏文 མ་ཏིསྠི་ར · 中文 玛迪 斯提拉〕 到「〔梵文 amukaṃ māraya phaṭ · 藏文 ཨ་མུ་ཀཾ་མཱ་ར་ཡ་ཕཊ · 中文 阿穆卡姆 玛拉雅 帕特〕」是加持坚固的密咒,使陀罗尼曼荼罗已生起的忿怒尊身坚固,并对自己作谛实加持。

ན་མཿས་མནྟ་བཛྲཱ་ཎཱཾ། ཞེས་པ་ནས་བཛྲཱཾ་ཀུ་ཤ་ཛྭཱ་ལཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱའི་བར་དུ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་གསང་སྔགས་བསྟན་ཏེ། གཟུངས་ཀྱི་བུམ་པས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ཚེ་བཟླས་པར་བྱ་བ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ་ཞེས་པ་ནས་ཨ་མྲྀ་ཏེ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ཀྱི་བར་དུ་ནི་གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ལྷ་སོ་སོའི་གསང་སྔགས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིག་ནི་གོ་སླའོ། །ཨོཾ་ཧ་ར་ཧ་ར་བཛྲ་ནི་གཙོ་བོའི་ལས་ཀྱི་སྔགས་སོ། །མ་ཐ་མ་ཐ་བཛྲ་ནས་ཙྪིནྡ་ཙྪིནྡའི་བར་དུ་བརྒྱད་ནི་ཁྲོ་བོ་བརྒྱད་རིམ་བཞིན་ནོ། །བྷིནྡ་བྷིནྡ་བཛྲ་ཧཱུཾ་ཕཊ་ནི་ཨ་མྲྀ་ཏ་ཀུཎྜ་ལིའི་ལས་ཀྱི་སྔགས་སོ། །དེ་མན་ཆད་ཀྱི་སྔགས་ནི་སྒོ་མ་བཞིའི་ལས་ཀྱི་སྔགས་སོ། །

「〔梵文 namaḥ samantavajrāṇāṃ · 藏文 ན་མཿས་མནྟ་བཛྲཱ་ཎཱཾ · 中文 纳玛赫 萨玛恩达瓦吉拉纳姆〕」起至〔梵文 vajrāṅkuśa jvālāya svāhā · 藏文 བཛྲཱཾ་ཀུ་ཤ་ཛྭཱ་ལཱ་ཡ་སྭཱ་ཧཱ · 中文 瓦吉拉恩库夏 吉瓦拉雅 斯瓦哈〕,是灌顶密咒。用陀罗尼瓶由头顶灌顶时应诵,是灌顶之词。自〔梵文 namo ratnatrayāya · 藏文 ན་མོ་རཏྣ་ཏྲ་ཡཱ་ཡ · 中文 纳莫 拉特纳特拉雅雅〕起至末尾〔梵文 amṛte hūṃ phaṭ · 藏文 ཨ་མྲྀ་ཏེ་ཧཱུཾ་ཕཊ · 中文 阿姆里德 吽 帕特〕,显示陀罗尼曼荼罗各尊各自的密咒。其中礼敬语易解。〔梵文 oṃ hara hara vajra · 藏文 ཨོཾ་ཧ་ར་ཧ་ར་བཛྲ · 中文 嗡 哈拉 哈拉 瓦吉拉〕 是主尊的事业咒。从 〔梵文 matha matha vajra · 藏文 མ་ཐ་མ་ཐ་བཛྲ · 中文 玛塔 玛塔 瓦吉拉〕 至 〔梵文 cchinda cchinda · 藏文 ཙྪིནྡ་ཙྪིནྡ · 中文 加奇恩达 加奇恩达〕 的八句,依次对应八忿怒尊。〔梵文 bhinda bhinda vajra hūṃ phaṭ · 藏文 བྷིནྡ་བྷིནྡ་བཛྲ་ཧཱུཾ་ཕཊ · 中文 比恩达 比恩达 瓦吉拉 吽 帕特〕 是甘露军荼利的事业咒。其下是四位守门女尊的事业咒。

སྔགས་འདི་དག་ནི་སང་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཡན་ལག་མང་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པས་བཟླས་པས་བྱིན་རླབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བས། བོད་དུ་ཐང་ལོག་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་མཁས་པ་དག་གིས་འཆད་དོ། །ད་ནི་སྤྱི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་ལ་བཞིས་བསྟན་པའི་གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིག་རྐང་གཉིས་དང་སྦྱར་རོ། །

智者解释说:这些咒是梵语等,声音的支分繁多,又经加持,持诵即具加持,故在藏地不作翻转。 现解两总义之第二所分四项中的第三,即功德的利益之果。此又有二,除去痛苦与生起安乐,配于两句偈颂。

གཟུངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལྟར་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ན། སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་གྲངས་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་དང་། དེ་ལྟར་འཕྲལ་དུ་བྱས་པ་དག་འབྱང་བར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་སྡིག་པ་བྱས་ན་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ངན་སོང་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བྱས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་གཟི་བརྗིད་དང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བས། རྒྱུད་དང་མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི། རྒྱུད་དོ་ཅོག་གི་རྩ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་དང་མདོ་སྡེ་མང་པོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། །སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པ་བསལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྦྱང་བའི་ཐབས་ལས་གཞན་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུངས་འདི་ལྟར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་མངའ་བ་དེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། །དཔལ་ཀུན་གྱིས་ནི་ལེགས་པར་བརྒྱན། ཞེས་བྱའོ། །

若如是建立并修成陀罗尼曼荼罗,自无数前生所积恶业,以及眼前新造之恶,都得清净。恶因若造,其果为恶趣;这些苦悉不复有,故说「净除一切罪,能使一切苦皆无」。此经功德、威光与利益如此广大,是一切续和经的心髓与根本,故说「为诸续之根本」。为什么?其他众多续与经所说,也无非是去除众生的障碍、净除苦的方便。因此若依此陀罗尼而行,就能获得佛所有的功德,故说「一切吉祥善庄严」。

ད་ནི་སྤྱི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གཉིས་པ་ལ་བཞིས་བསྟན་པའི་བཞི་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟགས་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་ཐབས་སོ། །དེ་ཡང་། སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནས། །མྱ་ངན་ངལ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །རྨི་ལམ་སྡིག་པ་མཐོང་ན་ཡང་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟགས་སོ། །དེས་ནི་རབ་ཁྲུས་བྱ་བ་ནས་རྫོགས་པའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏོ། །

现在说两总义之第二所分四项中的第四,息苦的方便。此又有三,即苦的种类、苦将生的征兆、止苦的方法。从「众生诸根衰损」至「由忧愁、疲困而生」,说苦的种类。「即便梦见凶梦」,说苦将生的征兆。从「彼当善为沐浴」到篇末,说遣苦的方法。

དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྟ་གོན་ལ་གནས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་འདི་མཉན་ཞིང་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། བུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །དེ་ལ་དེས་ནི་རབ་བཀྲུས་གཙང་མ་ཡིན་ནས། གཙང་མའི་གོས་ཀྱིས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ཞེས་པའི་བར་དུ་ནི་སྟ་གོན་ལ་གནས་པ་བསྟན། ཟབ་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྡིག་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་ཐར། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། མདོ་སྡེ་མཉན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན། ནོར་བུ་ཡུངས་ཀར་མན་ཆད་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་བུམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་ཏོ། །

此又有三,即安住于预备行,听闻、修习此经的利益,以及瓶曼荼罗。从「彼善沐浴身清净」至「清净衣服善庄严」显示预备行。从「甚深、佛之所行境」至「从一切罪得解脱」显示闻经的利益。从「宝珠、白芥」以下到终了,显示瓶曼荼罗。

དེ་ལ་བུམ་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ནང་གི་རྒྱུ་དང་། བུམ་པའི་རྒྱུ་དང་། མགུལ་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་གྲངས་དང་། ཁྲུས་བྱ་བའི་ཐབས་དང་། གདམས་ངག་གོ། །དེ་ལ། ནོར་བུ་ཡུངས་ཀར་དཱུར་བ་དང་། བྱ་བ་ནས་ཆུའི་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནང་དག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །གསེར་རམ་ཡང་ན་ནི། དངུལ་གྱི་བུམ་པ་དག་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་པས་བུམ་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །གཙང་མའི་གོས་ཞེས་པས་མགུལ་དཀྲིས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ནོ། །ལན་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གམ། །ཡང་ན་ལན་གྲངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད། །ཅེས་པས་བཟླས་བརྗོད་ཀྱི་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་རྟག་ཏུ་ཁྲུས་ཀྱིས་ཤིག་པ་ནི་ཁྲུས་བྱ་བའི་ཐབས་དང་གདམས་ངག་གོ། །

关于瓶有五项:瓶内所置的材料、瓶的材质、缠绕瓶颈的材料、念诵的次数、沐浴的方法与教授。从「宝珠、白芥、杜尔瓦草」到「水」字,说明使瓶内清净的材料。「金,或也可用银瓶」说瓶的材质。「清净的衣」说绕颈的材料。「二十一遍,或一百零八遍」说念诵次数。「大王,应当恒常沐浴」是沐浴方法与教授。

དབང་པོ་ཉམས་ཞེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉམས་པ་ལ་བྱ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པ་ལ་ཡང་བྱ་ཟེར་རོ། །ཚེ་ཟད་ཅེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཚེ་ཟད་པའོ། །འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ལ་ནི་ཚེ་ཉམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་མིན་གང་ཆགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་ལས་བྱས་པས་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སེར་སྣའི་ལས་སྤྱད་པས་ལོངས་སྤྱོད་མི་ལྡན་པ་ལ་བྱ་ཞེས་ཟེར། ལྷ་རྣམས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གིས་གྲོགས་མི་བྱེད་ཅིང་འདོད་པ་མི་སྦྱིན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་སླའོ། །

「诸根衰损」是说意根衰损;也有人说兼指眼等根的衰损。「寿尽」是说先业异熟所得的寿命已尽。因现前的缘而有改变,则称「寿损」。「凡耽著不圆满者」,指因造了匮乏正法之业而缺少受用。另有人说是因曾行悭吝而缺少受用。「诸天背向」意谓世间及出世间诸尊不作助伴,也不施所愿。其他易解。

རྨི་ལམ་སྡིག་པ་མཐོང་ན་ཡང་། ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དག་གི་དབང་པོ་ཉམས་པའི་རྨི་ལམ་སྡིག་པ་མཐོང་ངམ་ཚེ་ཟད་པའི་རྨི་ལམ་ནས། །མྱ་ངན་དལ་ནས་བྱུང་བ་ཡི། །རྨི་ལམ་སྡིག་པ་མཐོང་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །གང་དག་ཡིད་དགེ་སེམས་དང་ཞིང་། །ཞེས་པས་སྡིག་པ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་དགེ་བའོ། །གང་གཞན་གྱི་དོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་དང་བའོ། །གཙང་མའི་གོས་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །

「即便梦见凶梦」,是说众生见诸根衰损的恶梦,或从寿尽之梦直至经文所谓「由忧愁、闲缓而生,即便梦见凶梦」。 其余易解。「凡意善而心清净者」,即身、语、意三门不作恶,称为「意善」;行善而不舍他者,称为「心清净」。所谓「清净的衣」,指不用有情为材料制成的衣。

ཟབ་མོ་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཞེས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་བཤད་མི་ནུས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲིས་པ་དེ་ལྟར་ན་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སྨྲས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཞེས་འབྱུང་བས་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །

「甚深、佛之所行境」:此经以智慧为体性,故甚深。它是唯佛的所行境,意谓其他人无法宣说。问:如此,为何经又说是金刚手宣说?答:经说「随后,以佛之力」,两义并无抵触。其他易解。

མི་བཟད་པ་ཡི་ནད་རྣམས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང་། །བྱ་བ་ནས། རྨི་ལམ་སྡིག་པ་མཐོང་ན་ཡང་། །ཞེས་པའི་བར་དག་ལ་བྱའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །རྒྱལ་པོ་རྟག་ཏུ་ཁྲུས་གྱིས་ཤིག། །ཅེས་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོས་པའི་ཚིག་ཉིད་དོ། །གཟུངས་ནི་གྲངས་བཞིན་བཟླས་ལ་ཁྲུས་གྱིས་ཤིག་པའི་གདམས་ངག་གོ།། །།

「难以忍受的诸病也」,所指即自「众生诸根衰损」至「即便梦见凶梦」一段。其余容易理解,故未解说。「大王,恒常沐浴吧」,「大王」是呼语。这是教他按数念诵陀罗尼并作沐浴。

སློབ་དཔོན་བོ་དྷི་ས་ཏྭས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ཕྱི་མ་རྫོགས་སོ།། །།ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།

阿阇黎菩提萨埵所作后释圆满。译师贝则翻译并定稿。

校读注